Dlaczego zmieniamy czas?
Dlaczego zmieniamy czas?
W nocy z 28 na 29 marca zmienialiśmy czas z zimowego na letni – o godzinę do przodu. Tyle lat praktykujemy zmianę czasu dwukrotnie każdego roku, że stało się to dla nas zupełnie normalne. Skąd natomiast taki pomysł i praktyka?
Pierwszy znany postulat zmiany czasu pochodzi od jednego z ojców-założycieli Stanów Zjednoczonych – Benjamina Franklina. W czasie bycia ambasadorem w Paryżu, zauważył on, że poprzez niedostosowanie godziny do pory dnia, ludzie śpią, gdy świeci słońce, a pracują oświetlając pomieszczenia świecami. Jak można się domyślić, rocznie wypalano ogromne ilości świec. Franklin był nie tylko politykiem i dyplomatą, ale także wynalazcą i naukowcem. W roku 1784 opublikował satyryczny esej o tytule An Economical Project, w którym proponował paryżanom wcześniejsze wstawanie (wraz ze wschodem słońca), aby zaoszczędzić na świecach i oleju do lamp.
Do dziś nie do końca wiadomo, w jaki sposób wyliczył, że gdyby przesuwać czas na wiosnę „do przodu”, a jesienią cofać, to dzięki temu w Paryżu zaoszczędzi się około 30 mln. kilogramów wosku rocznie. Zważając na tamte czasy, pomysł Franklina był jak najbardziej sensowny. Franklin został na tyle doceniony za tę ideę, że umieszczono jego podobiznę na banknocie.
Źródło: https://gadzetomania.pl/zmiana-czasu-dlaczego-dwa-razy-w-roku-przestawiamy-zegarki,6704729062766721a
Pomysł ten nie został jednak od razu podchwycony. Dopiero w 1916 roku Niemcy, jako pierwsi, również zastosowali się do zmiany czasu. Obywatele ogarniętego wojną kraju, aby nie oświetlać swoich domów po zmroku mieli chodzić wcześniej spać – przyczyniały się do tego także braki w energii. Chwilę później zmianę czasu zaczęły wprowadzać inne kraje europejskie – jednakże argumentacja o oszczędności nie wszystkich przekonała. Spora część zawodów jest przecież wykonywana niezależnie od umownie ustalonej godziny. Powstały również różnego rodzaju zamieszania, na przykład z rozkładami jazdy. Wiele krajów z tego względu czasowo zrezygnowało z regulacji zegarków.
Podobnie było w Polsce. Pierwszy raz przestawialiśmy zegarki w okresie międzywojennym i na długie lata z tego zabiegu zrezygnowaliśmy. Temat powrócił pod koniec lat 40., ale ponownie ta zmiana się nie przyjęła – przez ponad 10 lat kwestia nie była podnoszona. Koniec końców Polska stała się krajem „dwuczasowym” w 1976 roku i jest nim do dziś.
Jak to jest z tą oszczędnością? Od czasów Franklina bardzo dużo się zmieniło. Faktycznie zmiany godziny mogą wpłynąć na oszczędność energii, ale jedynie tej, która jest zużywana na oświetlenie pomieszczeń. Przecież sprzęty typu bojler, toster czy zmywarka niezależnie od godziny zużywają tyle samo prądu. Nawet mimo tego, że zaczęliśmy korzystać z energooszczędnych źródeł światła, zauważalnie podnieśliśmy standard życia. Co za tym idzie, kupujemy klimatyzatory, sprzęty kuchenne, większe telewizory, większe lodówki, itp. Wszystkie te urządzenia zużywają więcej energii niż oświetlenie, a dodatkowo, bez znaczenia, która jest godzina, i tak z nich korzystamy. Zmiana czasu nic tu nie zmieni.
Tym, co można zaliczyć do pozytywnych aspektów zmiany czasu, jest bezpieczeństwo na drogach. Wiadomo, nie tylko dzięki temu jest bezpieczniej, ale dołożyło to swoją cegiełkę – gdy po południu wciąż jest jasno, rzadziej dochodzi do wypadków.
Minusem jest z pewnością wpływ na nasze samopoczucie. Przestawianie zegarków to ingerencja w nasz zegar biologiczny. Najbardziej odczuwalne są: niewyspanie, spadek wydajności i niechęć do aktywności.
Źródło: https://e-czas.gum.gov.pl/zmiany-czasu-czy-rezygnacja-ze-zmian-czasu/
Pojawiają się pomysły, aby zlikwidować zmiany czasu. W 2018 roku Komisja Europejska przeprowadziła konsultacje publiczne, w których wzięło udział 4,6 mln. obywateli UE. Wyniki pokazały, że 84% respondentów jest za zniesieniem zmian czasu, a 76% wskazało negatywne skutki zdrowotne. Powstał także projekt dyrektywy COM/2018/639, który miał pozwolić krajom UE wybrać, przy którym „czasie” chcieliby pozostać – letnim czy zimowym. Do dziś jednak państwa członkowskie nie osiągnęły porozumienia, choć planowano, że zmiany zakończą się w 2021 roku.
Bibliografia:
https://naukatolubie.pl/po-co-zmieniamy-czas/
https://gadzetomania.pl/zmiana-czasu-dlaczego-dwa-razy-w-roku-przestawiamy-zegarki,6704729062766721a
https://e-czas.gum.gov.pl/zmiany-czasu-czy-rezygnacja-ze-zmian-czasu/