Sir Patrick Stewart (1940–2026)

Sir Patrick Stewart (1940–2026)

Są tacy aktorzy, których nie trzeba nikomu przedstawiać – wystarczy wspomnieć o ich legendarnej roli, a przed oczami rozmówcy już pojawia się znajoma twarz, wywołująca niesamowite emocje. My jednak będziemy rozmawiać dziś nieco słodko-gorzko o człowieku, który podobnych ról miał na swoim koncie dziesiątki. 

Sir Patrick Stewart urodził się 13 lipca 1940 roku w brytyjskim miasteczku Mirfield – był synem tkaczki Gladys i sierżanta armii Alfreda. Już od wczesnej młodości interesował go świat filmu i teatru, jako dwunastolatek związał się z lokalną grupą teatralną, w której amatorsko występowała również jego matka. Jak podaje portal BBC, po raz pierwszy wystąpił na scenie w organizowanej przez miejscowy kościół inscenizacji baśni o Kopciuszku. Ta fascynacja aktorstwem miała mu już wkrótce przysporzyć problemów. 

Jako piętnastolatek Stewart zrezygnował z dalszej nauki, a opuściwszy szkołę, podjął pracę w lokalnej gazecie Dewsbury Reporter, do której pisywał między innymi nekrologii. Niemniej zajęcie to zaniedbywał, zbyt skupiony na rozwijającej się karierze aktorskiej. Ostatecznie redaktor pisma postawił mu ultimatum – my albo teatr. Stewart, na szczęście dla nas wszystkich, wybrał to drugie. 

W latach 60. otrzymał stypendium w Bristol Old Vic Theatre School, później z kolei stał się członkiem Royal Shakespeare Company. W roku 1967 zaś nastąpił jego debiut na srebrnym ekranie, gdy w jednym z odcinków serialu Coronation Street¹ wcielił się w rolę strażaka. Kolejny debiut to już Broadway i rola Ryjka w inscenizacji Snu nocy letniej w reżyserii Petera Brooka (1970). Kariera Stewarta była od tej pory ciekawa, stabilna – ale przez następne dwie dekady nie przyniosła mu żadnej gwiazdorskiej roli. Wszystko zmieniło się, gdy Robert L. Justman postawił sobie wyzwanie wskrzeszenia legendarnego Star Treka. Na Stewarta wpadł przypadkiem, podczas prowadzonych przez aktora wykładów dla amerykańskiej grupy szekspirowskiej. Już wtedy wiedział, kto wcieli się w główną rolę w Star Trek: Następne pokolenie. 

Stewart, który potrzebował dodatkowego dochodu, podpisał z produkcją sześcioletni kontrakt. Nie znał oryginalnego Star Treka, zaś jego dobry przyjaciel Ian McKellen odradzał mu porzucenie teatru dla równie wątpliwego przedsięwzięcia, ale mimo to Stewart został Jean-Luciem Picardem. Serial odniósł wielki sukces, podobnie jak sam aktor, którego telewizyjna sława nigdy nie oderwała od artystycznych korzeni. Występował na deskach teatru całe życie, często u boku McKellena. Wspaniałych przedstawień miał na swoim koncie mnóstwo, a jednym z najciekawszych pozostaje po dziś dzień jednoosobowa adaptacja Opowieści wigilijnej, gdzie wcielił się w każdą z czterdziestu postaci. W międzyczasie sam wyreżyserował kilka odcinków Star Treka. 

Inną kultową rolą sir Patricka był profesor Charles Xavier, bohater serii filmów X-Men studia Marvela. Tu także ekran dzielił z odtwórcą roli Magneto, Ianem McKellenem. Obaj panowie mieli pojawić się w grudniu na premierze filmu Avengers: Doomsday, w którym brali udział u boku między inny Benedicta Cumberbatcha (Doktor Strange) czy Florence Pugh (Yelena Belova). Sir Ian stracił jednak swego sir Patricka, tak jak Magneto traci ciągle swego Charlesa. 

Długoletnia przyjaźń aktorów i dziesiątki wspólnych projektów sprawiły, że trudno wyobrazić sobie jednego bez drugiego. Dlatego też tak bolą słowa pożegnania McKellena: „Nosił swoje serce na dłoni, co sprawiało, że był człowiekiem, na którym można było polegać, którego można było podziwiać i, jak w moim przypadku, kochać”.²

Nie są przesadzone. Sir Patrick Stewart, poza byciem wybitnym aktorem, pozostawał również niesamowitym człowiekiem. Angażował się politycznie i nigdy nie przechodził obojętnie obok tych, którzy najbardziej potrzebowali jego pomocy. Był rzecznikiem osób, które doświadczały w życiu przemocy domowej i aktywnie wspierał społeczność LGBTQ+. 

W tym tragicznym dniu składamy głębokie kondolencje rodzinie i przyjaciołom aktora. 

Bibliografia

• •

  Patrick Stewart: aktor, który z łatwością odnajdywał się w „Star Treku” i twórczości Szekspira [online], BBC News Polska [dostęp 30.10. 2026].

Przypisy

¹Brytyjska opera mydlana. 

²Tłumaczenie własne. Org.: He wore his heart on his sleeve, which made him a man to rely on, to admire, and in my case, love.